Natura2000

Wat is Natura 2000 ?

Natura 2000 is de naam voor het Europese natuurnetwerk, het grootste netwerk van natuurgebieden ter wereld. Het strekt zich uit over 27 landen en telt ongeveer 25000 gebieden. Alles samen is dat goed voor zowat een vijfde van de oppervlakte van Europa.

In Natura 2000 krijgt de toekomst van Europa's meest kwetsbare dier- en plantensoorten en hun leefgebieden (habitats) extra aandacht. Alle lidstaten van de Europese Unie nemen in de Natura 2000-gebieden maatregelen om de Europese soorten en hun leefplekken ook in de toekomst kansen te geven. Dat willen ze samen met de gebruikers van deze gebieden doen.

De Europese Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn vormen de juridische pijlers van Natura 2000. Op grond van de Vogel- en Habitatrichtlijn is een samenhangend Europees netwerk van beschermde gebieden aangeduid.

De Vogelrichtlijn uit 1979 heeft als doel alle wilde vogels en hun belangrijkste habitats in de hele Europese Unie te beschermen. Ze verplicht de lidstaten de gebieden te beschermen die belangrijk zijn voor alle trekvogelsoorten en voor meer dan 190 bijzonder bedreigde soorten.

De maatregelen van de Habitatrichtlijn (1992) zijn vergelijkbaar, maar ze hebben betrekking op een veel groter aantal Europese soorten. De Habitatrichtlijn vraagt bovendien een doelgerichte bescherming van zeldzame en bijzondere habitattypen, gaande van Scandinavische natuurlijke bossen, over kalkhoudende rotsbodems aan de Atlantische kust tot de heidegebieden in de Vlaamse Kempen.

Het Natura 2000 netwerk omvat twee type gebieden verdeeld in biogeografische regio's: 

  • Speciale Beschermings Zones - Vogelrichtlijn (SBZ-V) bedoeld om de vogels en hun habitat te beschermen
  • Speciale Beschermings Zones - Habitatrichtlijn (SBZ-H) bedoeld om de zeldzame of kwetsbare natuurlijke habitats, diersoorten (behalve vogels) en flora te beschermen. 

Het Natura 2000 netwerk is geen gesloten systeem van natuurreservaten. De meeste eigendommen die onder Natura 2000 vallen blijft in handen van de privé. Het doel is de toekomst van deze gebieden te verzekeren en een duurzaam beheer te voeren die zowel ecologie als economie samenbrengt. 

Natura 2000 - Waarom ?

In de jaren 1970, werden de lidstaten zich bewust van de noodzaak om milieuproblemen aan te pakken op Europees niveau en werd overeengekomen om zicht beter in te zetten voor het behoud van biodiversiteit. Het besluit werd afgesloten, zowel om te voldoen aan verplichtingen die voortvloeien uit internationale verdragen en specifieke ecologische problemen, zoals grensoverschrijdende kwesties. In 1979 werd de Vogelrichtlijn gekozen om trekkende soorten te beschermen, deze werd aangevuld in 1992 door de Habitatrichtlijn: de te beschermen habitats en soorten van communautair belang.

Biodiversiteits strategie

Natura 2000 is een belangrijk onderdeel van de nieuwe EU-strategie inzake biodiversiteit. Goedgekeurd door de Europese Commissie in mei 2011 en goedgekeurd door de Raad meer dan een maand later, heeft de nieuwe EU-biodiversiteitsstrategie tot doel het verlies aan biodiversiteit en ecosysteemdiensten in de EU een halt toe te roepen tegen 2020, en te herstellen, voor zover dit haalbaar is, terwijl de versterking van de EU-bijdrage het globale biodiversiteitverlies afwend.

Natura 2000 België

In Vlaanderen

Er zijn 62 Natura 2000 gebieden in Vlaanderen. Naast de grote en bekende gebieden zoals het Zwin of de Kalmthoutse heide, zijn er ook vele kleinere gebieden. Het grootste gebied heeft een oppervlakte van 13 125 ha en het kleinste gebied van 86 ha. Vlaanderen is verantwoordelijk voor 44 verschillende habitats gaande van de duinvegetatie aan de kust, heide en grasland tot zeldzame soorten van biologisch belangrijke bossen. Vlaanderen is eveneens verantwoordelijk voor de bescherming van 107 Europese soorten. 

In Wallonië

In Wallonië, zijn er 240 gebieden, die goed zijn voor 220 944 ha. Dit bedekt 13% van de regio. 75% van de Natura 200 gebieden in het zuiden van België bedekken Waalse bossen. In Wallonië zijn 44 habitat types (waarvan 10 hoge prioriteit habitats), 101 vogelsoorten en 31 andere soorten beschermd. 

In Brussel

In het Brusselse zijn drie Speciale Beschermingszones afgebakend onder de Habitatrichtlijn. Geen enkel gebied overlapt de Vogelrichtlijnen. 

 

Meer informatie : www.natura-2000.be